မတ်ပဲနှင့် ပဲတီစိမ်းတွင် ကျရောက်တတ်သော အဓိက ရောဂါ (၄) မျိုး

မတ်ပဲနှင့် ပဲတီစိမ်း စိုက်ပျိုးရာတွင် အထွက်နှုန်းနှင့် အရည်အသွေးကို များစွာ ထိခိုက်စေသည့် မှိုရောဂါနှင့် ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါများ ကျရောက်တတ်ပါသည်။ တောင်သူဦးကြီးများ အနေဖြင့် မိမိတို့ စိုက်ခင်းအတွင်း ကျရောက်နေသော ရောဂါလက္ခဏာများကို စောစီးစွာ ခွဲခြားသိရှိပြီး ထိရောက်စွာ ကာကွယ်နိုင်စေရန်အတွက် အဓိက ရောဂါ (၄) မျိုးအကြောင်းကို စုစည်းဖော်ပြပေးလိုက်ပါသည်။

 ၁။ ရွက်ပြောက်ရောဂါ (Leaf Spot)

• ရောဂါလက္ခဏာများ: အရွက်ပေါ်တွင် အဝါရောင် အပြောက်ငယ်များအဖြစ် စတင်တွေ့ရပြီး မကြာမီ ကျယ်ပြန့်လာကာ အရွက်အပေါ်မျက်နှာပြင်တွင် အညိုဖျော့ သို့မဟုတ် မရမ်းဖျော့ရောင် ပြောင်းသွားသည်။ အရွက်အောက်မျက်နှာပြင်တွင် မရမ်းရောင် အကွက်အဖြစ် တွေ့ရသည်။ အနာကွက်များ ကျယ်ပြန့်လာပြီး တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ပေါင်းစပ်သွားခြင်းကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် အရွက်များ ခြောက်သွေ့သွားသည်။

• ဖြစ်ပွားသည့် ရာသီ: ပူအိုက်စွတ်စိုသော ရာသီဥတုတွင် ပြင်းထန်စွာ ကျရောက်လေ့ရှိသည်။

• ကာကွယ်နှိမ်နင်းနည်း: ယူနတီ (Unity) သို့မဟုတ် ပရိုဝမ်း (Pro-one) ကို အသုံးပြု၍ ကာကွယ်နှိမ်နင်းနိုင်ပါသည်။

 ၂။ သံချေးရောဂါ (Rust)

• ရောဂါလက္ခဏာများ: အပင်ငယ်စဉ်မှစ၍ ခူးဆွတ်ရိတ်သိမ်းချိန်အထိ ကျရောက်နိုင်သည်။ အရွက်နှင့် အသီးတောင့်များပေါ်တွင် နီညိုရောင် အဝိုင်းပုံ အဖုလေးများ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ရောဂါပြင်းထန်ပါက အရွက်များ စိမ်းဝါရောင်မှ အဝါရောင်သို့ ပြောင်းလာကာ တစ်ရွက်လုံး ခြောက်သွေ့သွားသည်။

• ကာကွယ်နှိမ်နင်းနည်း: ဆေးသုံးစွဲမည်ဆိုပါက ယူနတီဆေး ဖြင့် ကာကွယ်နှိမ်နင်းနိုင်ပါသည်။

၃။ ဖားဥမှိုရောဂါ (Powdery Mildew)

• ရောဂါလက္ခဏာများ: အရွက်ရင့်များ၏ အပေါ်မျက်နှာပြင်တွင် အမည်းရောင် အရောင်မညီသော အကွက်အပြောက်များ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုအကွက်များသည် သေးငယ်သော အဖြူရောင် အကွက်များဖြစ်လာပြီး အရွက်မျက်နှာပြင်တစ်ခုလုံး ပေါင်ဒါမှုန့် ဖြူးထားသကဲ့သို့ ဖြူဖွေးနေ သည်။ ရောဂါပြင်းထန်ပါက တစ်ပင်လုံး ဖြူဖွေးနေပြီး အရွက်များ ပုံပျက်ကာ ဝါဖျော့လာသည်။ အသီးတောင့်များ သေးငယ်ပြီး တွန့်လိမ် ခြောက်သွေ့သွားသည်။

• ကာကွယ်နှိမ်နင်းနည်း: ယူနတီ (သို့မဟုတ်) ပရိုဝမ်း ကို အသုံးပြု၍ ကာကွယ်နှိမ်နင်းနိုင်ပါသည်။

၄။ ရွှေဝါရောင် မိုစေ့ရောဂါ (Yellow Mosaic Virus)

• ရောဂါလက္ခဏာများ: အရွက်နုများတွင် အဝါပြောက်ငယ်များအဖြစ် စတင်တွေ့ရသည်။ တဖြည်းဖြည်း အရေအတွက် များလာပြီး ကျယ်ပြန့်လာခြင်းကြောင့် အဝါရောင်ထဲတွင် အစိမ်းရောင် ရောထားသကဲ့သို့ ဖြစ်လာကာ နောက်ဆုံးတွင် တစ်ရွက်လုံး ဝါသွားသည်။ အရွက်နုများမှတစ်ဆင့် အရွက်ရင့်များသို့ ကူးစက်ပြီး တစ်ပင်လုံးရှိ အရွက်များ ဝါသွားသည်။ သီးတောင့်ဝင်ချိန် ဖြစ်ပါက သီးတောင့်မှ အဝါရောင်ပြောင်း၍ အစေ့တည်မှု မရှိသလောက် ဖြစ်သွားသဖြင့် အထွက်နှုန်း သိသာစွာ လျော့နည်းစေပါသည်။

  ကာကွယ်နှိမ်နင်းနည်း:

  • ရောဂါရ အပင်ကို စတင်တွေ့ရှိသည်နှင့် ချက်ချင်း နှုတ်ယူ ဖယ်ရှားပါ။

  • ရောဂါကူးစက် ပြန့်ပွားစေသည့် ယင်ဖြူ (Whitefly) ကို ထိရောက်စွာ ကာကွယ်နှိမ်နင်းပါ။

  • နောက်ကျ စိုက်ပျိုးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး ရောဂါဒဏ် ခံနိုင်သည့် မျိုးများကို ရွေးချယ် စိုက်ပျိုးပါ။

  • ပဲမျိုးရင်းဝင် မဟုတ်သည့် သီးနှံများနှင့် အလှည့်ကျ စိုက်ပျိုးပါ။

  • အလေ့ကျပေါက်သည့် ပဲမျိုးရင်းဝင် အပင်များနှင့် ကရင်မပန်းဖူး (ခွေးသေးပန်း) ကဲ့သို့သော ပေါင်းပင်များကို ထိရောက်စွာ နှုတ်ယူ ဖယ်ရှားပါ။

  • ယင်ဖြူကို ကာကွယ်ရန် ဘက်တား သို့မဟုတ် ပိုင်ဒီ ကို အသုံးပြု၍ နှိမ်နင်းပါ။

 နိဂုံးချုပ်အနေဖြင့်

မတ်ပဲနှင့် ပဲတီစိမ်း စိုက်ခင်းများတွင် ရောဂါကျရောက်မှု မရှိစေရန် စိုက်ခင်း သန့်ရှင်းရေး ပြုလုပ်ခြင်း၊ ပေါင်းမြက်များ ရှင်းလင်းခြင်းနှင့် ရောဂါသယ်ဆောင်လာသော အင်းဆက်များကို အချိန်မီ တားဆီးခြင်းတို့သည် အဓိက သော့ချက်ဖြစ်ပါသည်။ ရောဂါလက္ခဏာများကို စောစီးစွာ သိရှိ၍ အချိန်မီ ပြုစုကုသပါက သီးနှံအထွက်နှုန်းကို အပြည့်အဝ ထိန်းသိမ်းနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

သင်၏ ပဲစိုက်ခင်းတွင် ကျရောက်နေသော ရောဂါများနှင့် ပတ်သက်၍ အသေးစိတ် သိရှိလိုပါက Myanma awba Facebook Page တွင် မေးမြန်းဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်။