ခရမ်းချဉ်စိုက်ပျိုးသူများ သိထားသင့်သည့် နှောင်းပင်နာကျ နှင့် စောပင်နာကျ ရောဂါ
ခရမ်းချဉ်သီး စိုက်ပျိုးရာတွင် အထွက်နှုန်းကို အဓိက ထိခိုက်စေသည့် ရောဂါများမှာ နှောင်းပင်နာကျ (Late Blight) နှင့် စောပင်နာကျ (Early Blight) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဤရောဂါနှစ်မျိုးသည် အလားတူ ပုံစံမျိုးဖြင့် သီးနှံကို ပျက်စီးစေသော်လည်း ဖြစ်ပွားစေသည့် အကြောင်းရင်းနှင့် ကာကွယ်ရမည့် နည်းလမ်းများတွင် ကွာခြားချက်များ ရှိပါသည်။ တောင်သူဦးကြီးများ အလွယ်တကူ ခွဲခြားသိရှိနိုင်စေရန် အောက်ပါအတိုင်း နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြပေးလိုက်ပါသည်။
နှောင်းပင်နာကျ နှင့် စောပင်နာကျ ရောဂါ နှိုင်းယှဉ်ချက်
ရောဂါနှစ်မျိုးလုံးကို မှိုကြောင့် ဖြစ်ပွားစေသော်လည်း ရာသီဥတုအခြေအနေနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများမှာ ကွဲပြားပါသည်။
| အချက်အလက် | နှောင်းပင်နာကျ (Late Blight) | စောပင်နာကျ (Early Blight) |
| ရောဂါဖြစ်စေသည့် မှို | Phytophthora infestans | Alternaria solani |
| ဖြစ်ပွားသည့် ရာသီ | အေးမြ၍ စိုထိုင်းသောကာလ (မိုး/ဆောင်း) | ပူနွေး၍ စိုစွတ်သောကာလ |
| အရွက်လက္ခဏာ | ပုံသဏ္ဍာန်မမှန်သော အညိုရောင် ရေစိုနာကွက် | အဝါရောင်ပတ်လည်ခံသော ညိုနက်ရောင် အကွက် |
| ပြန့်နှံ့မှုနှုန်း | အလွန်မြန်ဆန်သည် | အတော်အသင့် (ပျိုးခင်းမှ ရိတ်သိမ်းချိန်အထိ) |
| အသီးလက္ခဏာ | အညိုရောင်ပြောင်း၍ ပုပ်ပြီး အနံ့ဆိုးထွက် | “စက်ပစ်မှတ်” ပုံစံ အနာကွက်များဖြစ် |
🛡️ ကာကွယ်နှိမ်နင်းနည်းများ
ရောဂါမဝင်ရောက်မီ ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်းသည် ကုသခြင်းထက် ပိုမိုထိရောက်ပါသည်။ အောက်ပါနည်းလမ်းများကို ပူးတွဲကျင့်သုံးပါ။
၁။ စိုက်ပျိုးမှုဆိုင်ရာ နည်းလမ်းများ
-
ရောဂါဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိသော သို့မဟုတ် ခုခံနိုင်သော မျိုးများကို ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးပါ။
-
ရာသီဥတုကို ချိန်ဆ၍ ရောဂါကင်းဝေးမည့် အချိန်တွင် စိုက်ပျိုးပါ။
-
ပေါင်းမြက်များ မကြာခဏ ရှင်းလင်းပါ။ ရောဂါကျနေသော အပင်၊ အရွက်နှင့် အသီးများကို တွေ့ရှိပါက ချက်ချင်းဖယ်ရှား၍ မီးရှို့ဖျက်ဆီးပါ။
-
အပင်များကို စိပ်လွန်းစွာမစိုက်ပါနှင့်။ အရွက်များပေါ်တွင် ရေကြာရှည်တင်မနေစေရန်နှင့် အပင်အောက်ခြေ ရေဝပ်ခြင်းမရှိစေရန် ဂရုပြုပါ။
၂။ ဓာတုဗေဒ နည်းလမ်းများ
-
ရောဂါမကျရောက်မီမှစ၍ မန်ကိုဇက် (Mancozeb)၊ ကလိုရိုသလိုနေးလ် (Chlorothalonil) စသည့် ထိသေ/စနစ်ကျ မှိုသတ်ဆေးများကို အလှည့်ကျ ပက်ဖျန်းပါ။
-
ရောဂါစတင်တွေ့ရှိပါက သင့်တော်သော မှိုသတ်ဆေးများကို အညွှန်းအတိုင်း အသုံးပြုပါ။ (ဥပမာ – စောပင်နာကျအတွက် ယူနတီ ဆေးကို တစ်ပုံးလျှင် ၂၀ စီစီနှုန်းဖြင့် တစ်ဧက ငါးပုံးနှုန်း ပက်ဖျန်းနိုင်သည်)။
💡 အကြံပြုချက်: မှိုသတ်ဆေးများကို အသုံးပြုသည့်အခါ ဆေးယဉ်ပါးမှု (Resistance) မဖြစ်စေရန် ဆေးအုပ်စုတူ အေအိုင်တူဆေးများကိုသာ ထပ်ခါတလဲလဲ မသုံးဘဲ ဆေးအုပ်စု ကွဲပြားသောဆေးများကို အလှည့်ကျ အသုံးပြုရန် အထူးအရေးကြီးပါသည်။
နိဂုံးချုပ်
ခရမ်းချဉ်စိုက်ခင်းများတွင် ရောဂါကူးစက်မှု မရှိစေရန် ပုံမှန်စစ်ဆေးခြင်း (Field Monitoring) သည် အကောင်းဆုံးသော ကာကွယ်နည်းဖြစ်ပါသည်။ ရောဂါလက္ခဏာများကို စောစီးစွာသိရှိပြီး အချိန်မီ တားဆီးနိုင်ပါက သင့်စိုက်ခင်း၏ အထွက်နှုန်းကို အပြည့်အဝ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။
စိုက်ခင်းအတွင်း ရောဂါကျရောက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ အခက်အခဲရှိပါက Myanma Awba- Facebook Page တွင် မေးမြန်းဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်။