မြေပဲစိုက်တောင်သူများ နှစ်စဉ်ကြုံတွေ့ရတဲ့ မြေပဲမှိုရောဂါ (၃) မျိုးရဲ့ လက္ခဏာများ

မြေပဲစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုတွင် ရာသီဥတုနှင့် မြေဆီလွှာအခြေအနေများအပြင် မှိုရောဂါကျရောက်ခြင်း သည် တောင်သူဦးကြီးတို့အတွက် အဓိကစိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်ပါတယ်။ မှိုရောဂါများကို အချိန်မီသတိမပြုမိပါက အထွက်နှုန်းကို ဆိုးရွားစွာ ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

ထို့ကြောင့် ယခုဆောင်းပါးတွင် မြေပဲခင်းများ၌ အဖြစ်များပြီး ဆုံးရှုံးမှုများပြားစေတတ်သော အဓိကမှိုရောဂါ (၃) မျိုးနှင့် ၎င်းတို့၏ ရောဂါလက္ခဏာများ ကို တောင်သူဦးကြီးတို့ အလွယ်တကူ ခွဲခြားသိရှိနိုင်စေရန် စုစည်းဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။

၁။ မြေပဲ ရွက်ပြောက်ရောဂါ (Leaf Spot)

ဒီရောဂါဟာ မြေပဲစိုက်တောင်သူများ နှစ်စဉ်ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အထွက်နှုန်းကို သိသိသာသာ လျော့ကျစေပါတယ်။

• ကျရောက်နိုင်သည့်အချိန်: မြေပဲစိုက်ပျိုးပြီး ၃ ပတ်မှ ၅ ပတ်အတွင်း စတင်ကျရောက်နိုင်ပါတယ်။
• ဖြစ်ပွားရခြင်းအကြောင်းရင်း: မြေပဲကို တစ်သီးပြီးတစ်သီး ဆက်တိုက်စိုက်ပျိုးသည့် အခင်းများတွင် ပိုမိုကျရောက်တတ်ပါတယ်။ ရောဂါပိုးသည် ယခင်ရာသီမှ ပင်ကြွင်းပင်ကျန်များ၊ ကန်သင်းရှိ ပေါင်းပင်များနှင့် ရောဂါရခဲ့သောအပင်မှ မျိုးစေ့များတွင် ခိုအောင်းနေတတ်ပါတယ်။
• ကူးစက်ပုံ: အောက်ခြေအရွက်များတွင် ရောဂါစတင်ဖြစ်ပွားပြီး ထိုမှတစ်ဆင့် တစ်ခင်းလုံးသို့ ကူးစက်ပျံ့နှံ့သွားပါတယ်။

 သတိပြုရမည့် ရောဂါလက္ခဏာများ:

• အရွက်အပေါ်မျက်နှာပြင်တွင် အညိုရောင်အပြောက်များကို အဝါရောင်အနားကွပ်ထားသော ရွက်ညိုပြောက်များ တွေ့ရပါမယ်။
• ရောဂါပြင်းထန်လာပါက ရွက်ပြောက်များတစ်ခုနှင့်တစ်ခု ပေါင်းစပ်သွားပြီး အရွက်များခြောက်ကာ ကြွေကျသွားတတ်ပါတယ်။
• ပင်စည်နှင့် ရိုးတံများအထိ ရောဂါပြန့်နှံ့နိုင်ပြီး မြေပဲတောင့်ဖြစ်ပေါ်မှုကို လျော့ကျစေပါတယ်။

 ၂။ မြေပဲ ပင်ခြေမှိုစွဲရောဂါ (Stem Rot / Sclerotium Wilt)

Sclerotium rolfsii ဟုခေါ်သော ဆဲလ်သေများကို စားသုံးသည့် မှိုရောဂါပိုးကြောင့် ဖြစ်ပွားသည့် မြေဆောင်ရောဂါတစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။

• သတိပြုရန် ဆုံးရှုံးမှုနှုန်း: မြေပဲအဓိကစိုက်ပျိုးသည့်ဒေသများတွင် ရောဂါပြင်းထန်မှုအပေါ် မူတည်၍ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ အထွက်နှုန်း ဆုံးရှုံးနိုင်ပါတယ်။ ရောဂါပိုးသည် မြေကြီးထဲတွင် ခိုအောင်းနိုင်ခြင်းနှင့် အခြားသောအပင်မျိုးစိတ် အမြောက်အမြားကိုပါ ကူးစက်နိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် ထိရောက်စွာ နှိမ်နင်းရန် ခက်ခဲပါတယ်။

 သတိပြုရမည့် ရောဂါလက္ခဏာများ:

• အရွက်များ ညှိုးခြင်း: ပထမဆုံး လက္ခဏာအနေဖြင့် အပင်၏ အကိုင်းတစ်ကိုင်း သို့မဟုတ် တစ်ပင်လုံးရှိ အရွက်များ အစိမ်းရောင်အတိုင်း လိပ်ဝင်ကာ ညှိုးကျလာပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အရွက်များ ညိုပုပ်ခြောက်သွေ့သွားပါတယ်။
• ကွက်တိကွက်ကြား သေခြင်း: ရောဂါပြင်းထန်ပါက အပင်တစ်ပင်လုံး သို့မဟုတ် တစ်ကွင်းလုံး ကွက်တိကွက်ကြား ရုတ်တရက် ညှိုးသေသွားတတ်ပါတယ်။
• ပင်ခြေပုပ်ခြင်း: မြေကြီးနှင့် ထိစပ်နေသော ပင်စည်ခြေပိုင်းနေရာသည် အညိုရောင် သို့မဟုတ် အမည်းရောင်ပြောင်းကာ ပုပ်သွားပါတယ်။
• မှိုမျှင်ဖြူများ တွေ့ရခြင်း (အထင်ရှားဆုံးလက္ခဏာ): စိုစွတ်သော ရာသီဥတုတွင် ရောဂါရနေသော ပင်ခြေနှင့် ၎င်းအနီးတစ်ဝိုက်ရှိ မြေကြီးမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ပိုးချည်မျှင်ကဲ့သို့ ဖြူဖွေးသောအမွေးအမျှင်များ ထူထပ်စွာ ပေါက်ပွားနေတတ်ပါတယ်။
• မြေပဲတောင့်များ ပျက်စီးခြင်း: မြေပဲတောင့်များကိုပါ ကူးစက်ဖျက်ဆီးသဖြင့် ပုပ်သွားပြီး အခွံပေါ်တွင် မှိုမျှင်ဖြူများနှင့် အညိုရောင်မှိုမျိုးစေ့များ တွယ်ကပ်နေတတ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ရိတ်သိမ်းချိန်တွင် မြေပဲတောင့်များ ပြတ်ကျန်ခဲ့ခြင်းနှင့် အစေ့အရည်အသွေး ပျက်စီးခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားစေပါတယ်။

၃။ မြေပဲ သံချေးမှိုရောဂါ (Rust)

Puccinia arachidis ဟုခေါ်သော မှိုကြောင့်ဖြစ်ပြီး လေတိုက်ခတ်မှုကြောင့် အလွယ်တကူ ပျံ့နှံ့ကူးစက်တတ်သော ရောဂါတစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။

 သတိပြုရမည့် ရောဂါလက္ခဏာများ:

• စတင်ဖြစ်ပွားရာနေရာ: အရွက်၏ အောက်ဘက်မျက်နှာပြင်တွင် စတင်ဖြစ်ပွားပြီး ရောဂါပြင်းထန်လာပါက အရွက်၏ အပေါ်မျက်နှာပြင်သို့ ရောက်ရှိလာပါတယ်။
• အနာဖုများ ပြန့်ပွားခြင်း: ရောဂါဒဏ်မခံနိုင်သော မြေပဲမျိုးများတွင် မူလအနာဖုများကို ဆင့်ပွားအနာဖုများက ဝန်းရံထားတတ်ပါတယ်။ ၎င်းအနာဖုများသည် မြစ်မွှားများ၏ အောက်ဖက်မျက်နှာပြင်တွင်လည်း ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။
• အပင်သေဆုံးခြင်း: ရောဂါ အလွန်ပြင်းထန်ပါက အရွက်များ မီးဟပ်သကဲ့သို့ လောင်နာကျပြီး အပင်များ သေသည်အထိ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

💡 မှိုရောဂါလက္ခဏာ အကျဉ်းချုပ် (Summary Table)

 နိဂုံးချုပ်

မြေပဲစိုက်ပျိုးရာတွင် မှိုရောဂါများကြောင့် အထွက်နှုန်း ထက်ဝက်ကျော် ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေရှိသဖြင့် ရောဂါလက္ခဏာများကို စောစီးစွာ ခွဲခြားသိရှိနိုင်ရန် အထူးအရေးကြီးပါတယ်။ မိမိတို့စိုက်ခင်းများကို မျက်ခြေမပြတ် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်းကသာ ဆုံးရှုံးမှုအနည်းဆုံးဖြစ်အောင် ကာကွယ်နိုင်မည့် နည်းလမ်းဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာ့ဩဘာမှ သဒ္ဒါမှိုသတ်ဆေးအသုံးပြုပြီး ကာကွယ်နိုင်ပါသည်

တောင်သူဦးကြီးတို့ရဲ့ မြေပဲခင်းတွေမှာကော အခုပြထားတဲ့ လက္ခဏာတွေ တွေ့နေရပြီလား? ရောဂါကာကွယ်နှိမ်နင်းနည်း ဆေးညွှန်းများ သို့မဟုတ် စိုက်ပျိုးရေးဗဟုသုတများကို ပိုမိုသိရှိလိုပါက Myanma Awba- စိုက်ပျိုးရေးပညာပေးကွန်ရက် မှာ လာရောက်ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ