ပဲခင်းများတွင် သတိပြုသင့်သော မြေဆောင်မှိုရောဂါ

ပဲပင်များ ဝါပြီး ညှိုးသေစေသည့် အဓိက မြေဆောင်မှိုရောဂါ (၃) မျိုးနှင့် အထိရောက်ဆုံး ကာကွယ်နည်းများ

ယခုအခါ ပဲစိုက်တောင်သူဦးကြီးများ အနေဖြင့် ပဲခင်းများတွင် ပဲပင်များ ဝါလာပြီး အကြောင်းရင်းမည်မည်ရရမသိဘဲ ညှိုးသေသွားသည့် ပြဿနာများကို မကြာခဏ ကြုံတွေ့နေရပါသလား? ဤပြဿနာများ၏ အဓိက တရားခံမှာ မြေကြီးထဲတွင် ခိုအောင်းနေတတ်သော “မြေဆောင်မှိုရောဂါများ” ပင်ဖြစ်ပါသည်။

ဤဆောင်းပါးတွင် ပဲခင်းများကို အကြီးအကျယ် ဖျက်ဆီးတတ်သည့် အဓိက မြေဆောင်မှိုရောဂါ (၃) မျိုး၏ လက္ခဏာများနှင့် လုံးဝပျောက်ကင်းအောင် မကုသနိုင်ခင် မဖြစ်မနေ ကြိုတင်ကာကွယ်ရမည့် နည်းလမ်းကောင်းများကို အသေးစိတ် မျှဝေပေးသွားပါမည်။

ပဲခင်းများတွင် အဖြစ်များသော အဓိက မြေဆောင်မှိုရောဂါများ

၁။ ဖျူဆေရီယမ် ညှိုးသေရောဂါ (Fusarium Wilt / Fusarium oxysporum F)

• ရောဂါလက္ခဏာ – အပင်၏ အောက်ခြေရွက်များမှ စတင်ဝါလာပြီး ရွက်ကြောများ တဖြည်းဖြည်း အရောင်ပြယ်လာတတ်ပါသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ပဲပင်တစ်ပင်လုံး ညှိုးနွမ်းသေဆုံးသွားပါသည်။

• ကူးစက်ပုံ – ဤရောဂါသည် မြေကြီးထဲတွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ ရှင်သန်နိုင်သော မြေဆောင်မှိုဖြစ်ပြီး၊ ရောဂါကူးစက်ခံထားရသော မျိုးစေ့များနှင့် တောင်ယာသုံး ကိရိယာများမှတစ်ဆင့် အလွယ်တကူ ကူးစက်ပြန့်ပွားနိုင်ပါသည်။

၂။ မြစ်ခြောက်ဆွေး ရောဂါ (Rhizoptonia sp)

• ရောဂါလက္ခဏာ – ပဲခင်းအနှံ့တွင် အပင်များ သေဆုံးတတ်ပြီး အပင်ထိပ်ဖျားများ စတင်ညှိုးနွမ်းလာသည်ကို တွေ့ရပါမည်။ အရွက်များသည် အဝါရောင်သို့ ပြောင်းသွားပြီး နောက်ဆုံးတွင် တစ်ပင်လုံး ကောက်ရိုးကဲ့သို့ ခြောက်သွေ့သွားတတ်ပါသည်။ အောက်ပိုင်းအရွက်များမှာ အညိုရောင် ပြောင်းသွားပါသည်။

• သတိပြုရန် – အမြစ်များကို စစ်ဆေးကြည့်ပါက ခြောက်သွေ့နေပြီး မီးခိုးရောင် မှိုမျှင်များကို တွေ့ရတတ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် သဲနုန်းမြေများတွင် ရောဂါဖြစ်ပွားမှု ပိုမိုမြင့်မားတတ်ပါသည်။

၃။ စကလယ်ရိုးရှန်း ပင်ညှိုးရောဂါ (Sclerotium disease)

• ရောဂါလက္ခဏာ – ပဲပင်များ ဝါပြီး ညှိုးနွမ်းလာမည်ဖြစ်ကာ အပင်အောက်ခြေမှ စတင်၍ ပျော့ပုပ်လာပါမည်။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ တစ်ပင်လုံး ခြောက်သွေ့သွားမည် ဖြစ်သည်။

• ထူးခြားချက် – ရောဂါကူးစက်ခံရသော အပင်အစိတ်အပိုင်းများတွင် အဖြူရောင် မှိုမျှင်များကို သိသာထင်ရှားစွာ မြင်တွေ့ရတတ်ပါသည်။

မြေဆောင်မှိုရောဂါများအတွက် အထိရောက်ဆုံး ကာကွယ်နှိမ်နင်းနည်းများ

အထက်ပါ မှိုရောဂါ (၃) မျိုးလုံး၏ အဆိုးဆုံးအချက်မှာ ရောဂါဖြစ်ပွားပြီးပါက လုံးဝပျောက်ကင်းအောင် ကုသနိုင်သည့် ဆေးမရှိခြင်း ပင်ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် “ကုသခြင်းထက် ကာကွယ်ခြင်းက ပိုကောင်းသည်” ဆိုသည့်အတိုင်း အောက်ပါနည်းလမ်းများကို အလေးထား လုပ်ဆောင်သင့်ပါသည်။

• ရောဂါဒဏ်ခံနိုင်သောမျိုးကို ရွေးချယ်ပါ – မိမိဒေသနှင့် ကိုက်ညီပြီး မှိုရောဂါဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိသော မျိုးများကိုသာ ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးပါ။

• သီးလှည့်စိုက်ပျိုးပါ – တစ်နှစ်တည်း၊ တစ်နေရာတည်းတွင် ပဲကိုချည်း ဆက်တိုက်မစိုက်ဘဲ အခြားသီးနှံများနှင့် သီးလှည့်စိုက်ပျိုးပေးပါ။

• ထရိုင်ကိုဒါးမား အသုံးပြုခြင်း – သီးနှံမစိုက်ပျိုးမီ မြေကျွေးရာတွင် ထရိုင်ကိုဒါးမား (Trichoderma) အသုံးပြုခြင်း သို့မဟုတ် မျိုးစေ့လူးနယ်စိုက်ပျိုးခြင်းများကို ပြုလုပ်ပေးပါ။

• ရောဂါကျအပင်များကို ဖယ်ရှားပါ – စိုက်ခင်းအတွင်း ရောဂါစတင်တွေ့ရှိသည်နှင့် အခြားအပင်များသို့ မကူးစက်စေရန် ရောဂါကျပင်များကို အမြန်ဆုံး နှုတ်ယူဖယ်ရှား မီးရှို့ဖျက်ဆီးပါ။

• ကြိုတင်ကာကွယ်ဆေးများ အသုံးပြုပါ – ပဲမစိုက်မီ မြေပြင်ချိန်ကတည်းက မြန်မာ့ဩဘာမှ စိတ်ချယုံကြည်ရသော “သမားတော်” ကို မြေခံအဖြစ် ထည့်သွင်းအသုံးပြုပေးပါ။ ထို့အပြင် ပဲပင်သက်တမ်း (၁၅) ရက်သား အရွယ်သို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် “ကာဗင်” ဆေးကို ကြိုတင်ပက်ဖျန်းပေးခြင်းဖြင့် မှိုရောဂါအန္တရာယ်ကို ထိရောက်စွာ ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။

နိဂုံးချုပ်

ပဲခင်းများတွင် ကျရောက်တတ်သော မြေဆောင်မှိုရောဂါများသည် အထွက်နှုန်းကို သိသာစွာ ထိခိုက်ကျဆင်းစေနိုင်ပါသည်။ သို့ဖြစ်၍ တောင်သူဦးကြီးများ အနေဖြင့် ရောဂါလက္ခဏာများကို စောစီးစွာ သိရှိနားလည်ပြီး၊ ပဲရာသီအစကတည်းက စိုက်ပျိုးရေးနည်းစနစ်မှန်ကန်စွာဖြင့် အချိန်မီ ကြိုတင်ကာကွယ်မှုများကို စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်သွားကြရန် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။

ပဲခင်း မှိုရောဂါကာကွယ်ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ အသေးစိတ် အကြံဉာဏ်ရယူလိုပါက သို့မဟုတ် သမားတော် နှင့် ကာဗင် ဆေးများအကြောင်း ပိုမိုသိရှိလိုပါက Page Messenger မှတစ်ဆင့် ယခုပဲ ဆက်သွယ်မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။ တောင်သူဦးကြီးတို့ရဲ့ ပဲခင်းအတွေ့အကြုံများကိုလည်း Comment တွင် ဝင်ရောက်ဆွေးနွေးပေးခဲ့ပါဦး။